LON yöntemi (kombine yöntem olarak da bilinir), hasta konforunu artırmayı ve iyileşme sürecini hızlandırmayı amaçlayan modern bir tekniktir. Bu yöntemde dış fiksatörün bacakta kalma süresi minimuma indirilerek hastaların daha hızlı toparlanması sağlanır. Ameliyat sırasında kemik içine yerleştirilen özel çivi ile dışarıdan takılan fiksatör birlikte kullanılarak, uzatma süreci güvenli ve kontrollü şekilde gerçekleştirilir.
Klasik İlizarov veya Holyfix gibi yöntemlerden farklı olarak, LON yönteminde dış fiksatör yalnızca yaklaşık 2–3 ay boyunca kullanılır. Bu sayede enfeksiyon riski azalır ve hastalar hareket kabiliyetlerini daha hızlı geri kazanabilir.
Uygulama kolaylığı ve daha ekonomik olması nedeniyle LON yöntemi birçok hasta için ideal bir seçenektir. Ayrıca fiksatörün erken çıkarılması, hastaların günlük yaşama daha kısa sürede adapte olmasına yardımcı olur.
LON Yönteminin Bileşenleri
Dış Fiksatör:
Bu sistem, uzatma ameliyatı sırasında kemiği dışarıdan destekleyen güçlü bir yapıdır. Uzatma süreci boyunca kemiğin stabil kalmasını sağlar ve doğru şekilde kaynamasına yardımcı olur.
Kalın metal çubuklardan oluşan dış fiksatör, özel pinler aracılığıyla kemiğe sabitlenir ve böylece kemik güvenli ve kontrollü bir şekilde uzatılır.
Cihaz ameliyat sırasında takılır ve genellikle hedeflenen uzama miktarına ulaşılana kadar yaklaşık 2–3 ay boyunca bacakta kalır. Bu süre boyunca dış fiksatör, kemiğin dengesini koruyarak sağlıklı bir uzama süreci sağlar.
İntramedüller Çivi:
Boy uzatma ameliyatı sırasında kemiği desteklemek ve uzama sürecini güvenli şekilde sürdürmek için kullanılan, titanyumdan üretilmiş yüksek biyouyumlu bir çividir.
Çivinin boyutu, röntgen görüntülerine göre doktor tarafından belirlenir ve genellikle 8.5 mm, 10.7 mm, 11.5 mm veya 12.5 mm seçenekleri kullanılır.
Bu çivi ameliyat sırasında kemik iliği kanalına yerleştirilir ve yüksek biyouyumluluğu sayesinde çevre dokulara zarar vermez, vücut üzerinde olumsuz bir etki oluşturmaz.
Boy uzatma için kombine (LON) yöntemi tercih edildiğinde süreç genellikle 3 aşamalı ameliyattan oluşur:
1. Ameliyat
İlk operasyon genel anestezi altında gerçekleştirilir; hasta işlem boyunca uyur ve ağrı hissetmez. Ameliyat öncesinde doktor, hastanın beklentileri ve fiziksel yapısına göre kişiye özel bir planlama yapar. Operasyon sırasında femur (üst bacak) veya tibia (alt bacak) kontrollü şekilde kesilir. Bu işlem, kemiğin daha sonra uzatılabilmesi için gerekli alanı oluşturur. Ardından kemik içine intramedüller çivi yerleştirilir ve dışarıdan fiksatör uygulanarak sistem stabil hale getirilir. Ameliyattan yaklaşık 5 gün sonra uzatma süreci başlar. Hasta, fiksatör üzerindeki mekanizmayı kullanarak kemiği günde ortalama 1 mm uzatır. Bu işlem genellikle her 6 saatte bir 0,25 mm olacak şekilde günde 4 kez yapılır.
2. Fiksatörün çıkarılması
Hedeflenen uzama miktarına ulaşıldığında ikinci operasyon gerçekleştirilir. Bu aşamada, kemik içindeki çivi kilitleme vidaları ile sabitlenerek elde edilen uzunluk korunur ve dış fiksatör çıkarılır. İşlem yaklaşık 1–2 saat sürer ve hasta genellikle 1 gün hastanede gözlem altında tutulur. İçeride kalan çivi, yeni oluşan kemiğin güçlenmesi sürecinde destek sağlamaya devam eder.
3. İç çivinin çıkarılması
Kemiklerin tamamen kaynaması ve sertleşmesi genellikle 12–15 ay sürer. Bu sürecin ardından isteyen hastalar üçüncü bir operasyonla iç çiviyi çıkarttırabilir. Bu işlem ortalama 1,5–2 saat sürer ve hasta genellikle 1–2 gün içerisinde taburcu edilir. Ameliyat sonrası ilk birkaç hafta koltuk değneği kullanılması önerilir. Ancak bazı hastalar, herhangi bir sağlık sorunu oluşturmadığı için çiviyi çıkartmadan yaşamayı da tercih edebilir.
LON Yönteminin Avantajları Nelerdir?
Hızlı iyileşme: LON yönteminde dış fiksatör genellikle 2–3 ay içinde çıkarılır. Bu erken çıkarma sayesinde iyileşme süreci hızlanır ve hastalar daha kısa sürede fiziksel güçlerini yeniden kazanabilir.
Daha yüksek uzama kapasitesi: Bu yöntemde kullanılan sistemler, diğer yöntemlere kıyasla daha fazla uzamaya imkân tanır. Özellikle uygun hastalarda 9–10 cm’ye kadar uzama elde edilebilir.
Destekli yürüyüş imkânı: Uzatma süreci boyunca hastalar, kısa mesafelerde ve günlük temel ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde destekle yürüyebilir. Bu durum, tamamen hareketsiz kalmaya kıyasla süreci daha konforlu hale getirir ve hastaya daha fazla hareket özgürlüğü sağlar.
Ekonomik olması: LON yöntemi, diğer yöntemlere göre daha uygun maliyetli bir seçenektir. Dış fiksatörün erken çıkarılması toplam tedavi maliyetini düşürür ve kaliteli bir tedaviye daha erişilebilir şekilde ulaşılmasını sağlar.
Kontrollü ve güvenli uzama: Hem dış fiksatör hem de intramedüller çivinin birlikte kullanılması sayesinde kemik stabilitesi artırılır ve doğru kaynama desteklenir. Bu çift destek sistemi, uzama sürecinin daha güvenli ilerlemesine yardımcı olur.
Psikolojik avantaj: Hastaların hareket edebilmesi ve sürecin daha hızlı ilerlemesi, psikolojik olarak daha güçlü ve motive kalmalarını sağlar. Günlük hayata kısmen devam edebilmek, uzun tedavi sürecinde önemli bir moral desteği sunar.
LON Yönteminin Dezavantajları Nelerdir?
Dış fiksatöre bağlı rahatsızlık: LON yönteminde ameliyat sonrasında birkaç ay boyunca bacakta dış fiksatör bulunur. Bu durum bazı hastalarda rahatsızlık hissine neden olabilir. Uyku pozisyonunun sınırlanması, hareket kısıtlılığı ve düzenli bakım ihtiyacı bu süreci zorlaştırabilir.
Enfeksiyon riski: Dış fiksatörün ciltle temas ettiği pin bölgelerinde enfeksiyon riski vardır. Özellikle hijyen kurallarına dikkat edilmediğinde bu risk artabilir. Bu nedenle süreç, uzman ekip tarafından yakından takip edilir ve özel bakım protokolleri uygulanır.
Estetik kaygılar ve izler: Dış fiksatör kullanımı sonrasında bacakta iz kalma ihtimali bulunmaktadır. Zamanla bu izler belirginliğini kaybetse de bazı hastalar için estetik açıdan rahatsız edici olabilir.
Psikolojik yük: Dış fiksatör ile yaşamak bazı hastalar için psikolojik olarak zorlayıcı olabilir. Günlük yaşamda cihazın varlığı zaman zaman stres veya rahatsızlık hissi oluşturabilir.
Duş ve hijyen kısıtlamaları: Uzatma süreci boyunca dış fiksatörün ıslanmaması gerekir. Bu nedenle normal duş almak sınırlıdır ve ameliyat bölgesinin korunmasına özen gösterilmelidir.
Yüksek uzmanlık gereksinimi: LON yöntemi ileri düzey ortopedik deneyim gerektirir. Bu nedenle her cerrah tarafından uygulanamaz. Deneyimli bir uzmanla çalışılmaması durumunda komplikasyon riski artabilir.
Aşağıda LON yöntemi sonrasında oluşan izlere örnekler görebilirsiniz. İyileşme süreci kişiden kişiye değişmekle birlikte, zamanla bu izler belirginliğini kaybederek daha az görünür hale gelir.
